Balkan Harbi’nde Çankırı Redif Taburu: Sessiz Kahramanların Unutulan Destanı
Tarih bazen yüksek sesle yazılmaz.
Bazı kahramanlıklar nutuklarda değil, arşivlerde saklı kalır.
Çankırı Redif Taburu’nun Balkan Harbi’ndeki mücadelesi de işte tam olarak böyledir.
1912 yılı sonbaharında Balkanlar kaynarken, Osmanlı Devleti varlık-yokluk mücadelesi veriyordu. Savaşın ilanıyla birlikte seferberlik emri yayımlandığında, Anadolu’nun birçok vilayeti gibi Çankırı da bu çağrıya tereddütsüz karşılık verdi. Kısa sürede oluşturulan Çankırı Redif Taburu, hem teşkilatlanma hızı hem de cephede gösterdiği dirençle dikkat çeken birliklerden biri oldu.
Dokuz Günde Bir Tabur
Resmî kayıtlara göre Çankırı Redif Taburu, 1 Ekim 1912’de başlayan seferberlikten yalnızca dokuz gün sonra 7 subay ve 860 erden oluşan toplam 867 kişilik mevcuda ulaştı. Bu sayı, birçok redif taburunun haftalarca tamamlayamadığı bir seviyeyi ifade ediyordu.
Bu başarı, sadece askerî bir organizasyon meselesi değil; Çankırı halkının devlete ve vatana olan bağlılığının açık bir göstergesiydi. Yaşlısı, genci; daha önce silah altına girmiş olanlar yeniden saflara katıldı. Kimisi tarlasını, kimisi dükkânını, kimisi ailesini ardında bıraktı.
Anadolu’dan Balkan Cephelerine
Hazırlıkların tamamlanmasının ardından tabur, 10 Ekim 1912’de Çankırı’dan yola çıktı. Ankara üzerinden İstanbul’a ulaşan birlik, burada kısa süreli bir bekleyişin ardından Trakya’ya sevk edildi. Çadır, silah ve iaşe eksiklikleriyle yapılan bu intikal, Osmanlı ordusunun Balkan Harbi’ndeki genel lojistik sıkıntılarını da gözler önüne seriyordu.
Ancak tüm bu eksikliklere rağmen, Çankırı Redif Taburu cephede görev almaktan geri durmadı. Kırklareli ve çevresinde konuşlanan birlik, savunma hattında yer aldı ve ağır muharebe şartları altında görev yaptı.
Kayıtlara Girmeyen Şehitler
Bu taburun hikâyesini önemli kılan unsurlardan biri de, verdiği kayıpların büyük bölümünün uzun yıllar resmî kayıtlarda yeterince yer bulamamasıdır. Akademik araştırmalar, Millî Savunma Bakanlığı kayıtlarında yer almayan Çankırılı şehitlerin bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Bu durum, Balkan Harbi’nin sadece askerî bir yenilgi değil, aynı zamanda hafıza kaybı olduğunu da göstermektedir. Çankırı Redif Taburu’nun mücadelesi, cephede olduğu kadar tarihin satır aralarında da verilmiş bir mücadeledir.
Bir Şehrin Onuru
Çankırı Redif Taburu’nun Balkan Harbi’ndeki varlığı, bu şehrin tarihindeki en ağır ama en onurlu sayfalardan biridir. Nüfusuna oranla ciddi kayıplar veren Çankırı, buna rağmen devletinden ve vatanından yüz çevirmemiştir.
Bugün Çankırı sokaklarında yürürken, belki isimlerini bilmediğimiz ama bu toprakların sessiz şahidi olan nice kahramanın izleri vardır. Onlar ne anıtlar istediler ne de unvanlar… Sadece görevlerini yaptılar.
Ve bizlere düşen, bu sessiz destanı hatırlamak ve hatırlatmaktır.
Kaynak
Oral Ateş – Alperen Yalçın Bazna, “I. Balkan Savaşı’nda Çankırı Redif Taburu (1912–1913)”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.